EFEMER

 

EFEMER

Enn zour, enn gramatin

 

Premie rayon soley depi lontan pe kares later. Malgre so prezans e ki so saler koumans pike, enn ti labriz glase sirkile. Li frot so de-lame ansam pou ogmant saler, enn reflex ki li ti ena me ki aster nepli ena sans. Li desann ti-lale avek makadam, borde ar bougainvillier. Li aret so la-mars e dan saler li-zour ki pe kontign inond latmosfer, li ou ver so de lebras ar lalimiyer soley pou pran saler ki li done. Enn saler ki li’nn perdi dan lanwit. Li respir enn bon kou, me ler ki li ti pe respire ti nepli ena lavi. Li ferm so liziye ek dir li mem : «  Nanye pa efemer… »

 

07:20

« Alo ! Wi Sef… mo ekout ou… »

Kan li pe gagn brifing e linstriksion ek so sef, so regar res fixe, an mem-tan so lespri komans travay. Kapte tou linformasion ki li pe gagne. So respirasion limit li a lesansiel. Kan konversasion fini, li res avek so telefonn kole ar so zorey, li res la. Premie movman se so labous ki ouver pou pran enn gran respirasion ki paret kouma enn gro pwa lor so lestoma. So expirasion akonpayn mouvman so lame. Li ouver li pou get ler lor so portab, ti pre pou set-er-ed-mi. Vit, met radio pou gagn bann premie nouvel; kouma linfomasion pe releye par bann media. Degaze, rant dan loto, met kontak e letan li reisi alim radio, linformasion pe preske fini. Li gard so kalm, respir enn bon kou e tap so latet ar siez loto. Li get li mem dan retrovizer. Enn saler pran dan so likou, e mem si freser ti pe kay lapo, li santi li inkonfortab, anvi tir so palto lor li. So soufl koupe kan zournalis-la anons rezime bann tit ki pe fer laktialite.

“Mo rapel gro tit sa zournal-la, dekouvert makab zordi, kot sink dimoun inn perdi lavi, nou pou revinn avek plis detay dan prosenn edision… interna…”

Li pa ti anvi tann plis ki sa e li koup son radio-la. Li bizin desann laba, li bizin al gete. Lor larout, so lespri res vwayaze. Pou fokaliz so refleksion, li koumans desinn bann ti ron avek sak ledwa lor so pous. Sak ledwa ena enn kantite ron ki li fer, an mem tan sa sansasion elektrik ki sa frotman-la done ramenn li dan linstan, ki li pa evade, ki li pa perdi. Dan so meditasion, li bliye ki ete respire, li les li anvayi par douser ki sa momen-la ofer. Li kone ki enn fwa li’nn ariv dan lendrwa kot sa krim-la inn deroule, li pou nepli an plas. Enn zar ritiel pou permet li fer lespas, pou akeir lalimiyer. Dayer so portab inn met lor silans pou ki personn pa deranz li kan li pe kondir, enn fwa ki li ariv la-ba li pou trouv tou ar so lizie.

09:15

Li dan lendrwa ki so sef inn indik-li. Sa fer plis ki kinz-an li dan seksion kriminel, e a sak fwa leksitasion-la parey, enn nouvo ka, enn nouvo lobzektif. Me se dernie tan so linstin dir li ki li pou zwenn ar enn gro lezo, enn ki pa pou fasil trape, enn ki’nn evolie parski bann pervesion ek distorsion lespri imin pe vinn de pli-zan-pli ekstrem. Ena enn malin plezir, enn zwisans, pou fer ditor.

Nou pa pe koz enn ka ki dimoun pe touye parski ti ena la-koler, ou dan laraz, enn kout rate. Non, la pe koz laswaf kontrol lavi lezot melanze ar enn intelizans malveyan. Li respir enn bou kou, trap so plim ek so karne dan so lame gos, avek enn movman rapid li ouver so laport ar so lame drwat. Enn divan rant dan so kabinn. Li poz enn lipie deor, apre li sorti. Li dres so lekor e an mem tan zet enn regar rapid lor seki antour li. So pwagne gos poz kont laport ek pous li. A-penn li fer premie pa, li tann enn  lavwa familiye derier li:

 

« Bon zanana zordi mo frer, enn premiyer, zame inn trouve sa… »

Li retourne, e li dekouver enn vizaz ki lontan li pann zwenn e ki li pa ti anvi zwenn osi.

 

« Kave inspekter Kolos ! lontan pa zwenn twa… ki de bon ? »

 

« De bon ? narnye, apart ki ena sink lekor andan, ek pe atann twa vini pou donn enn depar dan travay-la », so lavwa ti ena enn not sarkastik e loder ki ti sap depi so labous pa kontribie pou ki remark-la pase. Mem si li ti ena so linet soley, Kolos ti paret klose, parfin konsomasion lakol lavey pe leve ek difize avek koudme divan.

 

« Program yer? »

« Wer…to ena enn problem ar sa ? olie to vey mo program degaz twa al get andan, nou pou get to kara-la”

 

Mouvman otour ti impe eratik, tou dimounn pe galoup inpe partou. Avan so bann premie pa ver lasenn krim-la, li aret li enn moman. Li ouver so karne, ti ena enn bann paz blan e osi kadriye.  Lao, lor enn paz kadriye, li mark dat zordi, ler e landrwa. Li koumans desinn seki ena otour, met lakaz-la o milie e retras bann ti sime otour. Li observ partou ek not sak detay. So bann not, zis li ki konpran, li dapre enn kod ki limem inn etabli. Kan li fini regroup tou linformasion e tou detay ki linn obzerve lor sit, li fer enn pa dan direksion lasenn krim. Li sakouy so latet parski so premiye konsta indik li ki tou seki inn vinn lor sit depi gramatin inn fini kontaminn bann indis. Me li kone kot pou tir linformasion.

 

09:40

Lakaz-la ti bien simp. Enn lavarang avek de ban, enn an fas lot-la ek o-milie ti ena enn latab. Enn laport an-bwa o milie avek de lafnet sak kote. Enn patio bwaze ki ti koup sa kouler blan imakile ki ti eklate avek lalimiyer soley. Sak kote lantre veranda, ti ena bann bougainvilliers rouz ki ti azout  enn saler lor sa tablo blan. Sel pwin ki ti pe gat sa zoli kart postal, se sa riban zonn kinn poste divan laport « Police Line ».

A mezir li marse, tou dimoun otour li disparet. So pasaz akote zot efas sak dimoun depi sa dimension-la. Par kont, li santi enn prezans a kote li, enn lalimiyer ki pran plas, ki grandi.

 

« Tonn pare ? To sir to’nn pre pou rantre ? »

« Wi ! Ki fer ? »

 

« Seki nou pou zwenn anda, zame nou’nn zwenn avan »

 

« Ki to pe rod fer mwa konpran ? »

 

Li pa gagn okenn repons. Li kone ki dan fon li-mem seki li pou trouve ou zwenn andan se enn sitiasion ki zame li’nn fer fas. Enn moman ezitasion ler so lame poz lor pwanye laport. Li tourne pou ouver e avan ki li pous laport-la li santi enn saler ki pe sorti a traver serir.

 

Laport-la antrouver, mem saler bril so la po. Li gagn reflex pou pous laport-la avek so zepol ek poz so lipie pou anpes li referme. Li ferm so lizie, pous enn dernye kou ek kan li fini rantre, li les laport ferme deryer li avek fraka. Enn lavwa, avek enn laraz, kriye depi de-lwin:

 

« Ki sann-la inn klak sa laport-la koumsa sa-la ? »

 

Ler li ouver so lizie, li dekouver ki partou otour li ti nwar. So bann sans imin nepli ena reper. Dan sa dimension-la, pa ti ena ni lekor ni okenn obze, meb ou lot, zis enn nwarte. Ler li avanse, li trouv lalimiyer ki pe rod repran so plas lor teneb ki ti pe renye. Mem lavwa rekoumans koze :

 

« Tann mwa… » so bann mot ki sakade avek enn repirasion for avan sa pronosiasion, ti enn melanz mirmir ek laraz.

 

« Tann mwa bien, to pena nanye, nanye pou fer isi. Mo kone ki twete… mo konn lalimiyer ki pe akonpayn twa osi, Gerye»

 

Gerye, wi li enn gerye e son konba pran so form e gagn so linportans dan sa dimansion-la, kot teneb rod regn lor lalimiyer. Pou le moman, li res an silans, imobil, san okenn reaksion. Li res an prezans lalimiyer ki pran plas an li e komans intansifie.

 

« Ki to krwar to’nn vi’nn fer isi ? To krwar, to ena pouvwar lor mwa? Reponn gerye”

 

Dan silans, li res fixe lor rezon ki’nn  amenn li dan sa landrwa. Li avanse ankor de-trwa pa an direksion lavwa-la.

 

« Geryeeeeeee… » enn son ki sorti depi bann antray ek remonte.

 

Li santi enn divan so ki travers otour li, anvlop li, rod zet li a-ter, me li tini ferm.

 

Premye mo ki sorti pou kas sa monolog, gerye dir :

 

« Mo kone ki twete, enn lespri ki akapar lekor ek santiman imin pou vid zot de zot imanite »

 

Lavwa-la repran :

« To konn mo nom alor ! Dir li… Dir li gerye, dir mo nom, mo anvi tann twa dir mwa, ki mo ete»

 

« Mo konn to nom, me li na pena okenn linportans isi, ant nou de, nou kone ki sa pa pou servi nanye, mo pa donn to nom linportans e an mem tan mo pa donn twa linportans »

 

« To kone ki mo pou touzour-la, mo pou touzour ena sa laswaf pou ki imin kontign azir kouma mo anvi, sak lagrin ki mo plante dan leker sak dimoun…sa laenn…sa lanvi…sa dezir »

 

« Mo konn to lorgey, mo kone ki to leksitasion li grandi sak fwa ki lavi kit enn imin, to res la mem to get tou sa kao ki tonn kre, to get dan leker bann seki temwin lasenn kot disan koule, kot lavi inn perdi, kot imin inn depas so kondision, kot li krwar ki li ena pouvwar pou desid lavi »

 

« Gerye, to kone ki tou efemer, lavi li ale li vini, enn segonn parfwa tro kourt, e mwa seki mo le se gard sa bann lam, ki monn pran letan pou nouri, letan pou mo perverti, gard zot anba mo lezel »

 

«Efemer ? Lavi pa efemer, to insit dimoun pou viv dan to bann perversion, kot zot pa realiz imansite lamour e dansite lavi ki kapav ena dan lespas enn minit.”

 

“ki to’nn vinn rode gerye?  Explik mwa »

 

« To ena sink lam ki ankor-la avek twa, zot ankor dan detres, panik, parski zot pa ankor reisi konpran ki’nn ariv zot. Rann zot lib »

 

Li santi enn lafors vinn kont li ek rod pouss li ankor, me li pa tonbe. Li get anba so lipie, li trouve enn serk lalimiyer ki’nn grandi.

 

« Gerye, to krwar to kapav rant-la ek vinn ekziz lam ki mo’nn pran?

Mo pa ran nanye seki mo’nn pran”

 

“Mo pa inn vinn la pou negosie, monn vinn la pou fer enn travay, mo pou fer li e mo pou ale”

 

« Mo trouve ki to bien akonpagne, soley otour twa pe koumans leve. »

 

Dan so demars pou destabiliz gerye, lavwa-la repran :

 

« Ena sink lekor dan sa lakaz-la, to kone kouma monn aroz laenn dan sa leker seki finn fer sa ? To kone ki li ankor la ?»

 

Linformasion difisil pou admet, difisil pou asimile, me pa pou otan ki li perdi lafwa dan seki li ena pou fer.

 

« mo panse, gerye, ek reponn-mwa si mo ena tor” so lavwa koumans sanze e adousi, “si  mo montre twa kouma sa inn pase, mo sir to pou resorti deswit e to pou les mwa kontign mo travay, zafer-la fini la mem, e kit fwa to mem pou desid rezwenn mwa dan mo laksion”

 

Li pa gagn letan reponn, ki laksion kinn pase dan sa lasal defile divan-li. Li trouv tou seki finn arive, kouma sa dimoun-la desid pou anlev lavi. Kouma sa dezir nwar ranpli so leker, rann li aveg, touf so limanite e pous li pou akonpli enn aksion inimin. Moman ki sakouy leker Gerye, se kan li trouv figir asasin-la, Enn vizaz ki li pa ti anvi trouve, enn vizaz familie. Kouma linn vinn viktim so foli, kot li realize ki li pa ti met so lekor li pa ti an metriz seki li pe fer, ki ti ena enn lafors nwar, enn lespri ki tiena enn laswaf lamor ki ti pe gid li. Sa moman-la li rod retourn zarm-la kont li mem, pou ouver so leker, kouma enn sign, pou konfes so pese. Me lafors kit li, li kit tou an plan e li galope.

 

Gerye, repran so soufl, so leker bat mil-a-ler. Li resanti pou premiye fwa detres sak viktim, li resanti laont asasin-la, regre ek enn pwa ki li mem pann reisi tini. Lakoler ki kraz so leker e ki fer li anvi kriye parski li pa reisi konpran kifer. Dan sa tourbiyon lemosion, li perdi lekilib e li poz so zenou a-ter.

 

Kan li relev so la tet, li trouv tou le sink lekor dan lakaz-la. Zame linn trouv otan disan. Bann miray ti blan imakile, me zordi rouz ki azir so drwa. Dan fon kouloir, li trouv enn form, metamorfoze an imin, li mars ver li.

 

“Gerye…” Li rapros li ankor e kan linn ariv devan li, atrap so seve dan so lame ek li fors li get li dan so lizie.

 

“To trouv mo pouvwar, to trouve ki mo kapav fer, to pena to plas isi. Retourn kot to sorti, mo pou kontign renye, aksepte-sa”

 

Gerye dpiboute, li get lot-la an fas. Li ti inform, li pa ti ena lizie, kouma dir son de lagrin lizie inn tonbe e res zis de trou nwar. Li ti kouma koltar, nanye ki atir enn regar. Form ki linn desid pou pran se so resanblans, enn kopi li-mem.

 

“Gerye, gete…nou parey, tonn trouve ki sann-la inn fer sa. Dayer mo fini met bann dout dan so latet. Monn dir li ki to pe trak li, li kone ki twete. Li kone ki lasas inn large »

 

“To inn ena tor pou souzestim nou kapasite rekonet seki fos ek seki vre. Les mo dir twa inn ler pou to rann seki to’nn pran.”

 

“Gerye, to pa trouve ki li initil seki to’nn vinn fer zordi...”

 

Dan enn batman lizie, seki resanble de lame vinn antour so likou e lev li dousma, ziska ki so lipie kit sali. Lavwa rezone,

 

“To inn ena tor vinn la zordi” lavwa repran.

 

Gerye ferm so lizie, li al rod lalimiyer ki ena dan li e avek enn mouvman rapid li atrap latet so doubl, ki deswit tir ankor de lebra pou rod blok so lame. Me gerye tini ferm, li diriz tou sa lalimiyer ki ti dan li dan so lame dan sak bout ledwa, e koumas anfons zot dan krann lot-la. Li santi lamour ek lalimiyer kit li tigit-tigit e difiz dan sa teneb ki ti an fas ek li.

 

« non » enn irlman eklat dan so figir

« larg-mwa.. »

 

« mo’nn dir twa, to ena tor souzestim seki mwete e osi seki pe akonpayn mwa. Teneb pa kapav detrir avek teneb, nek lalimiyer e lamour ki bizin pou efas sa teneb-la. Resanti pwisans lalimiyer ki pe azir lor twa zordi. Sa sink lam ki pe rod konpran ki’nn ariv zot, ankor prizonie to teneb. Zot tourmante. Se pou sa ki mo la. Efas to tras lor zot lam. Efas pouvwar ki tonn azir britalman e avek pou sel kondision gard zot lam kaptif. Me inn ler pou liber zot. Li vre ki nou pou rezwenn, me zordi inn ler pou ki to ale e ki to les bann-la an pe. »

 

Kan linn fini so fraz, li santi kat lebra ki ti antour li tonbe, so doubl perdi form, vinn kouma enn dilo nwar, ki pas anba laport e sorti ale. Li tann impe pli lwin mem lavwa ki kriye :

 

« Nou pou rezwenn gerye, tou kitsoz efemer, mem to viktwar zordi »

 

Kan lalimiyer repran plas dan lakaz-la, li trouv sink form ki avanse ver li. Li dir zot :

 

« Mo kone seki fi’nn ariv zot, li difisil pou aksepte, li difisil pou pardone, pran zot letan…lalimiyer ek lamour pou touzour akonpayn zot. Na pa per parski se enn nouvo komansman, lavi kontinye e nou la pou akonpayn zot. Mars dan lalimiyer e al an pe. »

 

Ler sak lam fini kit lakaz-la, li trap so karne e koumans note. Li retourn dan dimansion imin e dousma-dousma, so bann sans repran plas. Enn pwa lor so leker ramenn li dan realite sa krim-la. Ki asasin-la ankor la-mem. Flasbak ramenn sa vizaz familiye e osi laont ki linn gagne. Kitsoz ki linn fer, kitsoz ki linn kite deryer. Li anvoy lame dan so pos e tir enn sak plastik. Ti ena enn boutey ki ti la. Li anvlop li ladan  e li kontign note. Li get sak viktim, pran letan pou analiz sekinn pase, pran tou foto e osi raport tou sa dan so karne. Kan linn fini, li sorti avek boutey dan so lame. A-penn li kit prev-la avek so koleg, li tann enn son ek santi kitsoz travers dan so lestoma e li tonbe. Seki li tande konfirm seki linn trouve :

 

« Kolos, ki to'nn fer ? Blok li pa les li sape...”

 

Apre li pann konpran nanye, so memwar res sakade, bann flash plito. Dernie souvenir ki li ena dokter ti pe koz ant zot pou dir ki so ka grav e ki li kapav mor ninport kan, apre ti ena enn douler ekstrem kot so leker. So dernie refleksion, parey kouma dernie mo dan so karne, malgre lamor, lavi kontinye, nanye pa efemer. Ena enn nouvo landime, ena enn nouvo lavi, dan mem lalimiyer.